1. اعىمداعى ورىن:
  2. باس بەت
  3. اعىم جاڭالىقتارى
  4. باس حابار
  5. زاڭ - ەرەجە

العا باسۋ بەتالىسىن نۇرلاندىرعان ءۇمىت شۇعىلاسى

日期:2020年10月04日
来源:新疆日报
【字体:

العا باسۋ بەتالىسىن نۇرلاندىرعان ءۇمىت شۇعىلاسى

− ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى قۇرىلعاندىعىنىڭ 75 جىلدىعى جەلىلەس جوعارى دارەجەلىلەر ماجىلىسىنە قاتىناسۋى تۋرالى

  2020 - جىلى ادامزات 21 - عاسىردىڭ 3 - ونجىلدىعىنىڭ تابالدىرىعىن ەندى عانا اتتاعاندا، ءبىر قىدىرۋ قيىن سىن - سايىستارعا تاپ بولدى: جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى بۇكىل الەمگە لاڭ سالدى، دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسى تۇرالادى، قۇلدىرادى، جاھاندانۋ اياق الىسى كەرەعارلىققا ۇشىرادى، زورەكەرلىكتىڭ، سىڭار جاقتىلىقتىڭ مۇنارى تولاستامادى... ”دۇنيە جۇزىنە نە بولدى، ءبىز قايتۋىمىز كەرەك“، وسى ءبىر ءداۋىر سۇراعى، تاعدىر سۇراعى الدىندا قانشاما ادام داعدارىپ، ەكى ۇداي بولدى. سەلبەسۋ الدە وقشاۋلانۋ كەرەك پە، ىنتىماقتاسۋ الدە بولشەكتەنۋ كەرەك پە، قول ۇستاسۋ الدە قول ۇستاسپاۋ كەرەك پە − ادامزات قوعامى مىنە وسىنداي كەلەلى تالعامعا ءدوپ كەلدى.

  9 - ايداعى نيۋ - يورك ىندەت قۇيىنا باتتى. بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى قۇرىلعاندىعىنىڭ 75 جىلدىعى جەلىلەس جوعارى دارەجەلىلەر ءماجىلىسى بۇرىن بولماعان بەينە ەكران تاسىلىندە وتكىزىلدى، بۇعان بۇكىل الەم كوز تىكتى.

  مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ ۇسىنىس بويىنشا جەلىلەس ماجىلىسكە قاتىناستى ءارى كوپ رەت ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، تاريحقا قايىرىلا قاراپ، رەالدىققا بەت - بەتپە كەلىپ، قاراپايىم دا شىنايى ءسوزى، تەرەڭ يدەياسى جانە پارمەندى ۇندەۋى ارقىلى تىعىرىققا تىرەلگەن ساتتەگى دۇنيە جۇزىنە ايقىن العاباسۋ بەتالىسىن كورسەتتى، ءۇمىت شۋاعىن شاشتى.

تاريح تەلەسكوبىن قولعا الدى:

”حالىقاراداعى ىستەردى كوپشىلىك اقىلداسىپ ىستەۋ“

  ”جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنىڭ الەمدە كەڭ كولەمدە تارالۋى مەن دۇنيە جۇزىندە ءجۇز جىلدا بولماعان زور وزگەرىستەر ءوزارا ىقپال جاسادى، الايدا بەيبىتشىلىك پەن دامۋ سىندى داۋىرلىك باس تاقىرىپ وزگەرگەن جوق، ءار ەل حالقىنىڭ بەيبىت دامۋ، سەلبەسىپ بىرگە يگىلىككە كەنەلۋ تىلەگى ونان ارى كۇشەيدى“. 9 - ايدىڭ 22 - كۇنى 75 - كەزەكتى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ جاي تالقىسىندا ءتوراعا شي جينپيڭ ءداۋىر اۋقىمى جونىندە مىنە وسىلاي ايقىن تۇجىرىم جاسادى.

  قيىن - قىستاۋ ساتتەردى بىرگە وتكەردى، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىن وزەك ەتكەن سوعىستان كەيىنگى حالىقارالىق جۇيە 75 جىلدى باسىپ ءوتتى. بۇگىنگى ارقىلى كەشەگىنى ەسكە ءتۇسىردى، تەك تاريحتىڭ تەلەسكوبىن قولعا العاندا عانا بۇرالاڭ دا مۇلگىگەن تاريحتىڭ ۋاقىت كەڭىستىگىندە دۇنيە جۇزىندە ءجۇز جىلدا بولماعان زور وزگەرىستىڭ باستالۋىن، جالعاسۋىن، وزگەرۋىن جەتە يگەرۋگە بولادى.

  20 - عاسىردان بەرى، ادامزات 2 رەتكى وتە ايانىشتى دۇنيە جۇزىلىك ۇلكەن سوعىستى باستان كەشتى، سونداي - اق سوعىستان كەيىنگى قوعامدىق وندىرگىش كۇشتەردىڭ ەرەكشە زور سەكىرۋىنە كۋا بولدى. وركەندەپ كەلە جاتقان قالىڭ ەل ۇلت ازاتتىعى جانە مەملەكەت تاۋەلسىزدىگى جولىمەن ىركەس - تىركەس ءجۇردى، ايتسەدە، دۇنيە جۇزىندە كەدەيلىك پەن باي پارقى ءالى تەڭەلمەدى، دامۋدىڭ بىركەلكى بولماۋ ماسەلەسى ءالى شەشىلمەدى. ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋى ۇلكەن تۇتاسۋدى، ۇلكەن توعىسۋدى اكەلدى، سىڭار جاقتىلىق، ”جاھاندانۋعا كەراعارلىق“ بولەكتەنۋدىڭ، كەسە - كولدەنەڭ بولۋدىڭ قايتا تاپ بەرۋىنە وراي تۋدىرماق بولدى.

  بۇگىنگى تاڭدا ءجۇز جىلدىق وزگەرىس پەن جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنىڭ قاباتتاسقان جاعدايىندا، دۇنيە ءجۇزىنىڭ سوقىر تۇمانى، بىلىقپالىعى ازايعانى بىلاي تۇرسىن، قايتا ونان ارى كوبەيدى: ”توپتان شەگىنۋ“، ”جاۋاپكەرشىلىكتى باسقاعا يتەرۋ“، ”اجىراۋ“ ءورشىپ، زورەكەرلىك، وزبىرلىق، زۇلىمدىق اسقىنىپ، قىرعي قاباقتىق وي جەلىسى، نولدىك جيىنتىق پسيحيكاسى، وكتەمدىك ساياسي حالىقارالىق ءتارتىپ پەن ءمورالدىڭ تومەنگى شەگىنە ءالسىن - ءالى سوقتىقتى. دۇنيە ءجۇزى شەشۋشى جول ايىرىعىنا تاعى دا كەلىپ تىرەلدى، ادامدار قايتەرىن بىلمەي ساسقالاقتاپ، قايىرىلا قاراپ ويلانىپ - تولعانىپ، قات - قابات كەدەرگىلەردى تالقانداپ وتەتىن يدەيالىق كۇش - قۋاتتى كوكسەدى.

  ”دۇنيە جۇزىندە ماسەلەلەر وتە كوپ، وتە ۇلكەن، الەمدىك سىن - سايىستار كۇن سايىن ارتا تۇسۋدە، مۇنى كەڭەسۋ، سەلبەسۋ ارقىلى شەشۋگە ءتيىسپىز“. 9 - ايدىڭ 21 - كۇنى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى قۇرىلعاندىعىنىڭ 75 جىلدىعىن ەسكە الۋ باسشىلار كەڭەسىندە ءتوراعا شي جينپيڭ حالىقاراداعى ىستەردى ”كوپشىلىك اقىلداسىپ ىستەۋىن“ قايتالاي ۇندەدى.

  ”اقىلداسىپ ىستەۋ“، بۇل كوپ جاقتىلىقتى ۇستانعان جۇڭگونىڭ قۋاتتاماسى، ول حالىقارالىق قارىم - قاتىناستىڭ دەموكراتيالانۋداعى شىن سىرىن ۇعىندىرادى، جۇڭگونىڭ دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن، ورنىقتىلىعىن قورعاۋداعى، حالىقارالىق جۇيەنىڭ وزگەرىسىن ىلگەرىلەتۋدەگى تەرەڭ وي - تولعامىن قامتيدى.

  2013 - جىلى 3 - ايدا شي جينپيڭ مەملەكەت ءتوراعاسى بولعاننان كەيىنگى العاشقى ساپارىندا وڭتۇستىك افريكادا بريكس ەلدەرى باسشىلارىنىڭ 5 - رەتكى ءديدارلاسۋىنا قاتىناسىپ، ”ءبىر ەلدىڭ ىسىنە سول ەلدىڭ حالقى شەشىم جاساۋ، حالىقاراداعى ىستەردى ءار ەل اقىلداسىپ ىستەۋ“ دەگەندى ايقىن العا قويدى.

  ءسوز - سويلەمدەرى قاراپايىم دا شىنايى، ماعىناسى تەرەڭ. ”اقىلداسىپ ىستەۋ“ دەگەن وسى ءسوز كەيىنتىندە تاعى 20 ەل توبى باسشىلارىنىڭ باس قوسۋى، دۇنيە جۇزىلىك ينتەرنەت جينالىسى، جۇڭگو - اراب ەلدەرى سەلبەستىك تالقى مىنبەرى، جۇڭگو - فرانسيا الەمدىك جونگە سالۋ تالقى مىنبەرى سياقتى كوپتەگەن ماڭىزدى كوپ جاقتى باس قوسۋلاردا اۋىزعا الىندى. ءوزارا قۇرمەت ەتۋ، تۇگەل تەپە - تەڭ بولۋ بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ۋستاۆىنىڭ ەڭ باستى پرينسيبى بولىپ قانا قويماي، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى مىنبەرىندە دە تالاي رەت بايىمداعان نەگىزگى تاقىرىبى بولدى.

  − ”دۇنيە ءجۇزىنىڭ بولاشاعىن، تاعدىرىن، ءسوز جوق، ءار ەل بىرگە يگەرۋ كەرەك. دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەل تۇگەل تەپە - تەڭ، ۇلكەننىڭ كىشكەنەگە قىسىم تۇسىرۋىنە، كۇشتىنىڭ ءالسىزدى جەلكەلەۋىنە، بايدىڭ كەدەيدى باسىنۋىنا بولمايدى“.

  − ”ءبىز كوپ جاقتىلىققا تاباندى بولۋىمىز، سىڭار جاقتىلىقپەن شۇعىلدانباۋىمىز كەرەك؛ ەكى جاقتى يگىلىكتەنۋ، كوپ جاقتى يگىلىكتەنۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ سىندى جاڭا ۇستانىمدى اتقارىپ، ءبىرى جەڭسە، ءبىرى جەڭىلەتىن، جەڭگەنى ءبارىن جالمايتىن كونە ويدى تاستاۋىمىز كەرەك“.

  − ”ءار ەلدىڭ قارىم - قاتىناسى مەن مۇددەسى تەك ءتۇزىم جانە قاعيدا ارقىلى عانا اناعۇرلىم سايكەسەدى، كىمنىڭ جۇدىرىعى جۋان بولسا، سونىكىن تىڭداۋعا بولمايدى“.

  − ”ءبىز بارلىق فورماداعى قىرعي قاباقتىق ويدان ارىلىپ، ورتاق، جان - جاقتى، سەلبەسەتىن، باياندى حاۋىپسىزدىك جاڭا كوزقاراسىن ورناتۋىمىز كەرەك“.

  ادىلدىكتى ۇستانعان، سەنىمدى بەكەمدەگەن سوزدەر ءداستۇرلى حالىقارالىق قارىم - قاتىناس نازارياسى شەڭبەرىنەن شىعىپ، ”21 - عاسىردا مەملەكەت پەن مەملەكەت قالاي قاتار تۇرۋ كەرەك“ دەگەن ادامزاتتىڭ باياندى بەيبىتشىلىگىنە قاتىستى كەلەلى ماسەلەگە جاۋاپ قايتاردى، بۇل بۇكىل الەمدە كەڭ كولەمدى ۇندەستىك قوزعادى.

  ”بارلىق ادام بەيبىت، باياندى جانە ءادىل دە تۋراشىل حالىقارالىق قوعام بولۋىن ءۇمىت ەتەدى“. 73 - كەزەكتى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ ءتوراعاسى ەسپينوسا: ”ءتوراعا شي جينپيڭ اناعۇرلىم زور سەلبەستىكتى، اناعۇرلىم كەڭ كولەمدى كەڭەسۋدى جانە الەمدىك سىن - سايىسقا توتەپ بەرۋدىڭ اناعۇرلىم ۇلكەن كوللەكتيۆ جاۋاپكەرشىلىگىن كوزدە ۇستادى“، - دەدى.

  2015 - جىلى 9 - ايدا ءتوراعا شي جينپيڭ 70 - كەزەكتى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ جاي تالقىسىندا بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ۋستاۆىنىڭ نەگىزگى ماقساتى مەن پرينسيبىن جالعاستىرىپ جانە اسقاقتاتىپ، سەلبەسىپ بىرگە يگىلىكتەنۋدى وزەك ەتكەن جاڭاشا حالىقارالىق قارىم - قاتىناس ورناتۋدى ورتاعا قويدى.

  2 جىلدان كەيىن، ”ءبىرىن - ءبىرى قۇرمەتتەيتىن، ءادىل دە تۋراشىل، سەلبەسىپ بىرگە يگىلىكتەنەتىن جاڭاشا حالىقارالىق قارىم - قاتىناس“ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 19 - قۇرىلتاي بايانداماسىنا جازىلىپ، ىشكى مازمۇنى ونان ارى بايىتىلىپ، جول دا اناعۇرلىم ايقىندالا ءتۇستى.

  ”كەڭەسەتىن، قارسىلاسپايتىن، سەرىكتەسەتىن، وداقتاسپايتىن“ مەملەكەتتەر ارا بارىس - كەلىستىڭ جاڭا جولىمەن جۇرۋدە جۇڭگو باستاماشى ءارى ونى امالياتتا ايگىلەۋشى بولدى. 2013 - جىلدان بەرى، ءتوراعا شي جينپيڭ 41 رەت ساپارعا شىعىپ، 5 ۇلكەن قۇرلىقتاعى 69 مەملەكەتتى ارالادى. جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى تۋىلعاننان بەرى، ءتوراعا شي جينپيڭ شەتەلدىڭ 57 باسشىسىمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جاۋاپتىسىمەن 73 رەت تەلەفوندا سويلەسىپ، 9 رەت ماڭىزدى كوپ جاقتى قيمىلعا قاتىناسىپ، جۇڭگونى حالىقارانىڭ ىندەتكە قارسى اتتانۋ سەلبەستىگىنە جان - جاقتى قاتىناسۋعا جەتەكتەدى. 9 - ايدىڭ سوڭىنا دەيىن، جۇڭگو 34 مەملەكەتكە مەديتسينالىق ماماندار گرۋپپاسىن جىبەرىپ، 150دەن استام مەملەكەت پەن حالىقارالىق ۇيىمعا ىندەتكە قارسى اتتانۋ بايلانىسىمەن 280 كەزەكتەن كوپ كومەك بەرىپ، 180نەن استام مەملەكەتپەن ارناۋلى تاقىرىپتا بەينەەكران ءماجىلىسىن وتكىزىپ، ادامزات ۇلى شاڭىراعىنىڭ ىنتىماقتاسا وتىرىپ ىندەتپەن شايقاسۋىنا ماڭىزدى ۇلەس قوستى.

  جۇڭگو - بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى بەيبىتشىلىك جانە دامۋ قورىن، وڭتۇستىك - وڭتۇستىك سەلبەستىگى كومەك قورىن قۇرۋدان دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە الەمدىك گۋمانيتارلىق توتەپ بەرۋ جوسپارىنا قارجىلىق قولداۋ كورسەتۋگە؛ جيىنى 40 مىڭ ادامنان (رەت) استام بەيبىتشىلىكتى قورعاۋشى قىزمەتكەردى جىبەرىپ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ بەيبىتشىلىكتى قورعاۋ قابىلەتى بويىنشا بۇيرىق كۇتىپ ساي تۇرۋ جاڭا مەحانيزمىنە قوسىلۋىنان چاۋشيان تۇبەگى يادرولىق قارۋى، يران يادرولىق قارۋى، اۋعانستان سياقتى ەلەۋلى وڭىرلىك قولامتالى ماسەلەلەردى شەشۋگە بەلسەنە ارالاسۋعا دەيىن، جۇڭگو قاشاندا كوپ جاقتىلىق پرينسيبىنە تاباندى بولىپ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىن وزەك ەتكەن حالىقارالىق جۇيەنى باتىل قورعاپ، بىرگە اقىلداسۋ، بىرگە قۇرۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ سىندى الەمدىك جونگە سالۋ كوزقاراسىن امالياتتا ايگىلەپ، ادامزاتتىڭ بەيبىتشىلىگى مەن العا باسۋ ىستەرىن جەبەيتىن شەشۋشى كۇشكە اينالدى.

  ”ءبىر مەملەكەتتىڭ، ءبىر ۇلتتىڭ دۇنيە جۇزىنە جانە ادامزاتقا قوسقان ۇلەسى ونىڭ قانشاما زاتتىق ماتەريال جاراتقاندىعىندا عانا ەمەس، قانداي ۇستانىم ورتاعا قويعاندىعىنان دا كورىنىس بەرەدى“، - دەيدى گرەتسيانىڭ بۇرىنعى زۇڭتۇڭى پاۆلوپۋلوس، - تۇراقسىزدىققا تولى دۇنيە جۇزىندە جۇڭگو بەيبىتشىلىكتى، جاراسىمدىلىقتى جانە تەپە - تەڭدىكتى دارىپتەدى، ”ءتۇرلى الەمدىك ماسەلەلەردى شەشۋگە اسا پايدالى ۇلگى جانە جوبا ۇسىندى“.

دامۋدىڭ التىن كىلتىن مىقتى ۇستادى:

”كوپشىلىك بىرگە دامىسا عانا ناعىز دامىعاندىق سانالادى“

  ”بەيبىت دامۋ، اشىق دامۋ، سەلبەسە دامۋ، بىرگە دامۋ“ ءتوراعا شي جينپيڭ باستان - اياق ىلگەرىلەتىپ كەلە جاتقان الەمدىك دامۋ كوزقاراسى. ءار مەملەكەتتىڭ بارلىعىن قايتكەندە الەمدىك دامۋدىڭ قاتىناسۋشىلارىنا، ۇلەس قوسۋشىلارىنا، يگىلىكتەنۋشىلەرىنە اينالدىرۋعا بولادى، بۇل ءتوراعا شي جينپيڭ قايتا - قايتا اۋىزعا الىپ، كوپ مارتە بايىمداعان ماڭىزدى تاقىرىپ.

  بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى قۇرىلعاندىعىنىڭ 75 جىلدىعىن ەسكە الۋ باسشىلار كەڭەسىندە ءتوراعا شي جينپيڭ دامۋ ماسەلەلەرىن الەمدىك ماكرولىق جۇلگەدە كورنەكتى ورىنعا قويۋ تۋرالى تاعى ءبىر مارتە ۇندەۋ تاستادى.

  4 جىلدىڭ الدىندا ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ىلگەرىلەتۋىندە 20 ەل توبى باسشىلارىنىڭ حاڭجوۋداعى باس قوسۋى العاش رەت دامۋ ماسەلەلەرىن الەمدىك ماكرولىق ساياسات جۇلگەسىندە كورنەكتى ورىنعا قويىپ، 2030 - جىلعا دەيىنگى باياندى دامۋ كەڭەستىك ءتارتىبىن ارقاۋ ەتە وتىرىپ العاش رەت جۇيەلى ارەكەت جوسپارىن جاسادى.

  ”كوپشىلىك بىرگە دامىسا عانا ناعىز دامىعاندىق سانالادى، باياندى دامۋ عانا جاقسى دامۋ“. ”ءار ەلدىڭ جۇڭگو دامۋىنىڭ ءساتتى جولىنان پايدالانىپ، بىرگە دامۋدى جۇزەگە اسىرۋىن قارسى الامىز“. 5 جىلدىڭ الدىنداعى 70 - كەزەكتى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ جاي تالقىسىندا ءتوراعا شي جينپيڭ جاندى، وبرازدى سوزدەرمەن جۇڭگونىڭ دامۋ ۇستانىمىن جاريالادى.

  ”ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋ ۇلكەن اۋقىمى الدىندا بەينە تۇيە قۇس سەكىلدى باسىن قۇمعا تىعىپ الىپ، كورسە دە كورمەسكە سالىنۋ نەمەسە بەينە دونكيحوت سەكىلدى ۇزىن نايزا سىلتەپ، ورشەلەنە تەجەۋ سياقتىلاردىڭ ءبارى - ءبارى تاريح زاڭدىلىعىنا قايشى“. 75 - كەزەكتى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ جاي تالقىسىندا سوڭعى جىلدارى باس كوتەرگەن ”جاھاندانۋعا كەرەعار“ يدەيالىق اعىمعا باعىتتاي وتىرىپ، ءتوراعا شي جينپيڭ وسىلاي ەسكەرتۋ بەردى.

  دۇنيە جۇزىلىك ەكونوميكالىق تالقى مىنبەرىنىڭ 2017 - جىلدىق جينالىسىندا ءتوراعا شي جينپيڭ لەكسيا سوزىندە ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋى اكەلگەن ورايلار مەن سىن - سايىستار الدىندا دۇرىس تالعام − بارلىق ورايدان تولىق پايدالانىپ، بارلىق سىن - سايىسقا سەلبەسىپ توتەپ بەرىپ، ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋ بەتالىسىنا ويداعىداي باعدار سىلتەۋ دەپ اتاپ كورسەتتى.

  ۋكراينا كيەۆ مەملەكەتتىك ءتىل داشۋەسىنىڭ اعا زەرتتەۋشىسى مەيزىليۋكى بىلاي دەدى: ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋ اۋقىمىن كەرى قايتارۋعا كەلمەيدى، دەسەدە جاھاندانۋ ءۇردىسى ءدوپ كەلگەن ماسەلەلەر مەن سىن - سايىستاردى كورە ءبىلۋ كەرەك، جاھاندانۋدىڭ دۇرىس بەتالىسپەن دامۋىن ىلگەرىلەتۋ بارىسىندا جۇڭگونىڭ كۇشى توتەنشە شەشۋشى كۇش بولىپ سانالادى.

  شەشۋشى ساتتە ۇستانىممەن كوش باستادى. ”ءار ەل جاڭالىق اشا دامۋ، سايكەستى دامۋ، جاسىل دامۋ، اشىق دامۋ، بىرگە يگىلىككە كەنەلىپ دامۋ سىندى جاڭا دامۋ ۇستانىمىن ورناتۋ كەرەك“، 75 - كەزەكتى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ جاي تالقىسىندا ءتوراعا شي جينپيڭ ىندەت بۇلتى تورلاعان الەمدىك ەكونوميكانىڭ تامىرىن ۇستاپ، رەتسەپ اشىپ، ءار ەلدى كەدەي مەن باي پارقى، دامۋ بوگەتتەرى سياقتى ەلەۋلى ماسەلەلەرمەن بەتپە - بەت كەلۋگە، سىڭار جاقتىلىققا، قورعامپازدىققا تۋى ايقىن تۇردە قارسى تۇرۋعا، ”بىركەلكى ءارى تولىق“ دامۋدى جۇزەگە اسىرۋعا قۇلشىنۋعا ۇندەدى.

  ءتوراعا شي جينپيڭ بەينەەكران ارقىلى دۇنيە جۇزىنە مىنانى جاريالادى: جۇڭگو ەلدەن وزگەشە بولۋعا بوي ۇرمايدى، سەن جەڭىلەسىڭ ، مەن جەڭەم دەگەندەرمەن اينالىسپايدى، ەسىگىن تارس جاۋىپ، جابىق كۇيدە جۇمىس تا جۇرگىزبەيدى، ەل ءىشى ۇلكەن اينالىمىن نەگىزگى تۇلعا ەتكەن، ەل ءىشى جانە حالىقارا سىندى قوس اينالىم ءبىرىن - ءبىرى جەبەيتىن جاڭا دامۋ ارناسىن بىرتىندەپ قالىپتاستىرادى.

  شەتەل ساۋداگەرلەرى قارجى قوسۋ زاڭىن اتقارىپ، ەركىن ساۋدا سىناق رايونىن كەڭەيتۋدەن «حاينان ەركىن ساۋدا پورتى قۇرىلىسىنىڭ جالپى تۇلعالىق جوباسىن» جاريالاۋعا دەيىن، ونان كوپ رەت كەدەن باجىسىن ازايتىپ، شەتەل قارجىسىنىڭ بازارعا كىرۋىنە رۇقسات ەتۋدەگى ۇنامسىز تىزىمدىكتى قىسقارتۋعا دەيىن، جۇڭگو باستان - اياق اشىق، سيىسىمدى بولۋ ۇستانىمىنان جازباي، سىرتقا ەسىك اشۋدى تاباندىلىقپەن كەڭەيتىپ، دۇنيە جۇزىمەن دامۋ ورايىن بىرگە يگىلىكتەندى.

  جۇڭگو قۋاتتاماسى ايتىلعان ەكەن، ءسوز جوق، ورىندالادى. جۇڭگو جوباسى قول ۇستاسا بىرگە يگىلىكتەنۋ. 7 جىل ەڭبەكتەنۋ ارقىلى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرۋ دۇنيە ءجۇزى كولەمىندەگى ەڭ ۇلكەن حالىقارالىق سەلبەستىك تۇعىرىنا اينالدى؛ ەكى كەزەكتى جۇڭگو حالىقارالىق يمپورت كورمەسى نەشە مىڭداعان ءار ەل كاسىپورىندارىن قاتىناسۋعا باۋراپ، كەدەرگىگە تاپ بولعان حالىقارالىق ەكونوميكالىق ساۋدانىڭ جولىن ارشىپ، بوگەتىن ارىلتتى؛ جۇڭگو باس بولىپ دارىپتەپ قۇرعان ازيا نەگىزدىك قۇرىلعىلارعا قارجى قوسۋ بانكەسى قالىڭ وركەندەپ كەلە جاتقان ەلدەردىڭ ەكونوميكانى ۇشقان قۇستاي دامىتۋ ارمانىن ارقالاپ، 24 مۇشەسىن جالپى سوماسى 20 ميلليارد دوللارعا تايايتىن نەگىزدىك قۇرىلعىلار نىسان قارجىسىمەن قامدادى؛ جۇڭگو - افريكا ”ون ءىرى سەلبەستىك جوسپارى“ نەگىزىندە ”سەگىز ۇلكەن ارەكەت“ ءتۇيىندى جۇرگىزىلىپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو - افريكا ءوزارا پايدا جەتكىزۋ سەلبەستىگى جاڭا كەزەڭگە قادام تاستادى.

  ءتوراعا شي جينپيڭ ءوز مەملەكەتىنىڭ مۇددەسىن ءار ەلدىڭ ورتاق مۇددەسىمەن بىرلەستىرىپ، ءار ەلدىڭ ورتاق مۇددەسىنىڭ توعىسۋ ءتۇيىنىن كەڭەيتۋگە قۇلشىنىپ، جاراسىمدى، سەلبەسەتىن حالىقارالىق ۇلكەن شاڭىراق قۇرۋ كەرەك دەگەن بولاتىن. جۇڭگو وسىلاي دەدى ءارى وسىلاي ىستەدى.

  كەدەيلەردى سۇيەمەلدەپ، قيىنشىلىقتان ارىلتۋ مەن سيىسىمدى دامۋ − دۇنيە ءجۇزىنىڭ ءىرى ءىسى ءارى جۇڭگو باسشىلارىنىڭ كوكەيىندەگى ماڭداي الدى ءىس. ”40 نەشە جىلدان بەرى، مەن ىلگەرىندى - كەيىندى جۇڭگودا اۋداندا، قالادا، ولكەدە، ورتالىقتا قىزمەت ىستەدىم، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ باستان - اياق مەنىڭ قىزمەتىمنىڭ ماڭىزدى ءبىر مازمۇنى بولدى، وعان قاجىر - قايراتىمنىڭ ەڭ كوبىن جۇمسادىم“. ءتوراعا شي جينپيڭ وسىلاي دەگەن بولاتىن.

  ءبىر نيەتپەن ەكپىندەي ىلگەرىلەپ، تاباندىلىقپەن ەڭبەك ەتتى. 2020 - جىلعا دەيىنگى جۇڭگو قازىر اتقارىلىپ وتىرعان ولشەمنەن تومەنگى اۋىل - قىستاق كەدەي حالقىنىڭ تۇگەلدەي كەدەيلىكتەن ارىلۋىن جۇزەگە اسىرىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتىپ، «بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ 2030 - جىلعا دەيىنگى باياندى دامۋ كەڭەستىك تارتىبىندەگى» كەدەيلىكتى ازايتۋ نىسانىن 10 جىل بۇرىن جۇزەگە اسىرماقشى، جۇڭگونىڭ مۇلدەم كەدەيلىك ماسەلەسى تاريحي شەشىمىن تابادى!

  دۇنيە ءجۇزىنىڭ دامۋى اناعۇرلىم تەڭ، سيىسىمدى، باياندى ارناعا تۇسۋگە ءتيىس، ايەلدەر ىستەرى مۇنى ولشەيتىن ماڭىزدى ولشەم. جۇڭگو باستان - اياق الەمدىك ايەلدەر ىستەرىنىڭ بەلسەندى دارىپتەۋشىسى جانە پارمەندى ىلگەرىلەتۋشىسى. 5 جىلدىڭ الدىندا ءدال جۇڭگونىڭ باستاماسىمەن الەمدىك ايەلدەر جوعارى دارەجەلىلەر كەڭەسى نيۋ - يوركتەگى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ باس شتابىندا اشىلعان بولاتىن.

  5 جىلدان كەيىن، 10 - ايدىڭ 1 - كۇنگى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ بەيجيڭ الەمدىك ايەلدەر جينالىسىنىڭ 25 جىلدىعىن ەسكە الۋ جوعارى دارەجەلىلەر ماجىلىسىندە ءتوراعا شي جينپيڭ ايەلدەردىڭ ىندەتتىڭ ىقپالىنان ارىلۋىنا كومەكتەسۋ، جىنىس تەڭدىگىن ناقتى تياناقتاندىرۋ، ايەلدەردىڭ ءداۋىردىڭ الدىڭعى لەگىندە ءجۇرۋىن ىلگەرىلەتۋ، ايەلدەر ىستەرىندەگى الەمدىك سەلبەستىكتى كۇشەيتۋ سىندى 4 قۋاتتامانى العا قويدى ءارى 2025 - جىلى الەمدىك ايەلدەر جوعارى دارەجەلىلەر كەڭەسىن تاعى دا اشۋ تۋرالى باستاما ورتاعا قويدى.

  انگليا 48 توپ كلۋبىنىڭ ءتوراعاسى ستەفان پەري بىلاي دەدى: جۇڭگو باستان - اياق الەمدەگى ءارقايسى ەلدەرمەن بىرگە قۇلشىنىپ، سەلبەسىپ بىرگە يگىلىككە كەنەلىپ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالايتىن پوزيتسيامەن الەمنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋعا كۇش سالىپ كەلەدى.

العا ىلگەرىلەۋدىڭ باعىت كورسەتكىشىن ورناتتى:

”ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتتى“

  ”مەملەكەت، ۇلت، مادەنيەت، يدەولوگيا شەك - شەكاراسىنان شىعىپ، بۇكىل ادامزات دەڭگەيىندە تۇرىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، تىرشىلىك ەتىپ وتىرعان جەر شارى مەكەنىمىزدى تىزە قوسا جاقسى قۇرۋىمىز كەرەك“، - دەدى 9 - ايدىڭ 23 - كۇنى كەشتە ءتوراعا شي جينپيڭ بەينەەكران تاسىلىندە بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى گۋتەرەسپەن كەزدەسكەندە.

  شەتەل اقپارات قۇرالدارى ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ وسى رەتكى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ جەلىلەس قيمىلدارىنا قاتىناسۋىندا ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋ دەگەن ءبىر كىلت ءسوزدىڭ باستان - اياق ساباقتاسىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى.

  ”قات - قابات سىن - سايىستار تۇس - تۇستان ەنتەلەيدى، كوپ جاقتى ءادىس - امالدار ساۋساقپەن سانارلىق عانا“. گۋتەرەس قازىرگى قىم - قۋىت حالىقارالىق جاعدايدى وسىلاي سۋرەتتەدى. ءتوراعا شي جينپيڭ تاريح پەن بۇكىل ادامزات تۇرعىسىنان ادامزات تاعدىرلاس ورتاق تۇلعا ۇستانىمىن جۇيەلى العا قويىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ ورتاق دامىپ العا باسۋىنا ايقىن بەتالىس كورسەتىپ بەردى.

  2013 - جىلدىڭ 3 - ايىنا قايىرىلا قارايىق، ماسكەۋ حالىقارالىق قارىم - قاتىناس شۋەيۋانىنىڭ ۇلكەن زالى. ءدال سول جەردە ءتوراعا شي جينپيڭ تۇڭعىش رەت حالىقارالىق قوعامعا بۇل دۇنيە ”بارعان سايىن ءبىر - بىرىمەن بىتە قايناسقان تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاعا اينالىپ بارادى“ دەگەندى العا قويدى.

  سودان كەيىنگى 7 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋ يدەيالىق جۇيەسى ۇزدىكسىز كەمەلدەنىپ، نازاريالىق ءمانى ۇزدىكسىز تولىقتانىپ، شي جينپيڭنىڭ ديپلوماتيالىق يدەياسىنىڭ وزەكتى مازمۇنىنا جانە جاڭا داۋىردەگى جۇڭگونىڭ ادامزات وركەنيەتىنىڭ العا باسۋ بەتالىسىنا جەتەكشىلىك ەتۋىندەگى ايقىن تۋىنا اينالدى.

  2015 - جىلعى التىن كۇز، ءتوراعا شي جينپيڭ نيۋ - يوركتەگى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ باس شتابى مىنبەسىنە تۇڭعىش شىعىپ، دۇنيە ءجۇزى ءۇشىن ”بەستى ءبىر تۇلعالاندىرىپ“، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قالىپتاستىرۋدىڭ جالپىلىق ورنالاستىرۋىن، جالپى جولىن ايقىن كەسكىندەپ بەردى. ءسوز اياقتالعاندا زالدا شاپالاق ءۇنى كوپكە دەيىن تولاستامادى، كوپ ەلدىڭ باسشىلارى قاسىنا كەلىپ، ءتوراعا شي جينپيڭمەن قول الىسىپ قۇتتىقتادى.

  2017 - جىل باستالعاندا ءتوراعا شي جينپيڭ جەنەۆاداعى مەملەكەتتەر سارايىندا ارقاۋ ءسوز سويلەپ، ادامزات تاعدىرلاس ورتاق تۇلعا ۇستانىمىن اناعۇرلىم جۇيەلى بايىمداپ، باياندى بەيبىت، جاپپاي حاۋىپسىز، بىرگە گۇلدەنگەن، اشىق، سيىسىمدى، تازا، كورىكتى دۇنيە ءجۇزىن قۇرۋدى العا قويدى. 47 مينۋتتىق لەكسيا سوزدە 30 نەشە رەت شاپالاق سوعىلدى، شەشۋشى تۇيىندەر ايتىلعاندا، ءتىپتى، ءار سويلەم سايىن شاپالاق سوعىلدى.

  بۇگىنگى كۇنى، ”بۇلت تەرمينالىندا باس قوسقان“ ءار ەل باسشىلارى الدىندا، ىندەتتەن كەيىنگى كەزدەگى كوپتەگەن سايىس الدىندا، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بەرگەن جۇڭگو جاۋابى باتىل ءارى ناقتى بولدى:

  تاعدىرلاس ورتاق تۇلعا تانىمىن ورناتۋ، ۇلكەن شاڭىراق جانە سەلبەسىپ بىرگە يگىلىككە كەنەلۋ ۇستانىمىن ورناتۋ؛ اشىق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن بۇلجىماستان قۇرۋ؛ جاسىل دامۋ ءتاسىلى مەن تۇرمىس ءتاسىلىن جەدەل قالىپتاستىرىپ، ىندەتتەن كەيىنگى دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىنىڭ ”جاسىل قالپىنا كەلۋىن“ ىلگەرىلەتۋ؛ كوپ جاقتىلىق جولىمەن جۇرۋگە تاباندى بولىپ، بىرگە اقىلداسۋ، بىرگە قۇرۋ، بىرگە يگىلىككە كەنەلۋ پرينسيبىنەن جازباي، الەمدىك جونگە سالۋ جۇيەسىنىڭ وزگەرگەن دۇنيە ءجۇزى ساياسيىنا، ەكونوميكاسىنا ۇيلەسۋىنە مۇمكىندىك جاسادى...

  امەريكا ديپلوماتتار وقىمىستىلارى سايتىنىڭ شولۋىندا بىلاي دەلىنگەن: جۇڭگو باسشىسى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ساحناسىندا ”جۇڭگونىڭ دۇنيە جۇزىنە دەگەن جوباسىن سۇلبالاپ“، جۇڭگونىڭ بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى مەن دۇنيە ءجۇزى تارتىبىندەگى جاۋاپكەرشىلىك ارقالاعان رولىنىڭ وبرازىن ايگىلەدى.

  بولاشاققا جاۋاپتى بولادى، ءتىپتى، ادامزات ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگىن ادا ەتەدى. جاسىل دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرۋ − ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋداعى تاقىرىپ ءمانى. 75 - كەزەكتى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جينالىسىنىڭ جاي تالقىسىندا ءتوراعا شي جينپيڭ جۇڭگونىڭ ”كومىرتەگى قوس توتىعىن ىعىستىرۋدى 2030 - جىلدان بۇرىن جوعارعى شەكتە تەجەۋگە كۇش سالىپ، 2060 - جىلدان بۇرىن كومىرتەگىندىك بەيتاراپتاندىرۋعا قول جەتكىزۋگە قۇلشىناتىندىعىن“ بايسالدىلىقپەن جاريالادى. وسى ماڭىزدى حابار ينتەرنەت ارقىلى دۇنيە جۇزىنە دەرەۋ تارالدى.

  امەريكانىڭ بۇرىنعى قازىنا مينيسترى حەنري پاۋلسون دەر كەزىندە شولۋ جاريالاپ بىلاي دەدى: بۇل جۇڭگونىڭ كليمات وزگەرىسىنە توتەپ بەرۋدەگى ماڭىزدى قادامى، ”الەمنىڭ كليماتىن جونگە سالۋدا وزگەرىس سيپاتتى ىقپال جاسايتىنى داۋسىز“.

  9 - ايدىڭ 30 - كۇنى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ ورگانيزمدەردىڭ الۋان تۇرلىلىگى جونىندەگى باسشىلار كەڭەسىندە ءتوراعا شي جينپيڭ ءار ەلدىڭ ءبىر نيەتپەن كۇش قوسىپ، جەدەل قيمىلداپ، دامۋ بارىسىندا قورعاپ، قورعاۋ بارىسىندا دامىپ، كۇللى تىرشىلىك جاراسىم تاپقان كورىكتى مەكەندى بىرگە قۇرۋ كەرەكتىگىن العا قويدى.

  سايكەسىمدىلىكپەن بىرگە جاساۋ، جاراسىمدى بولۋ، ءبىراق كورسوقىرلىقپەن قوستاي جونەلمەۋ − جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ تاريحىنا تەرەڭ تامىر تارتقان وركەنيەت كوزقاراسى. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ حالىقارالىق ساحناداعى ديپلوماتيا قيمىلدارىنا قايىرىلا قاراساق، وركەنيەتتە اۋىس - كۇيىس جاساۋ، ءوزارا ۇلگى الۋ قاشاندا ەرەكشە سالماق يەلەگەن:

  پاريجدەگى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ وقۋ - اعارتۋ، عىلىم، مادەنيەت ۇيىمىنىڭ باس شتابىندا، جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ باسقا وركەنيەتتەرمەن اۋىس - كۇيىس جاساۋ كەڭەسىنىڭ تاريح ەستەمەسىن بايىمدادى؛ نيۋ - يوركتە، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنا جۇڭگو بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارى جيڭتايلان قولونەرىمەن جاسالعان ”بەيبىتشىلىك ساۋىتىن“ ۇسىندى؛ گرەتسيادا گرەتسيا باسشىلارىمەن افينا اكروپوليس مۇراجايىن ەكسكۋرسيالاپ، ”وركەنيەت ۋادەسىنە“ بىرگە كەلىستى؛ ەگيپەتتە بايىرعى لۋكسور عيباداتحاناسىندا سەرۋەندەپ، جۇڭگو - ەگيپەت وركەنيەتىنىڭ اۋىس - كۇيىستەگى وتكەن ىستەرىن ەسكە ءتۇسىردى...

  ءتوراعا شي جينپيڭ كوپ رەت بىلاي دەگەن: وركەنيەتتىڭ جوعارى - تومەنى، ساپالى - ساپاسىزى بولمايدى، تەك قانا ەرەكشەلىگى، وڭىرلىك پارقى بولادى. وركەنيەتتەر پارقى دۇنيە ءجۇزى قاقتىعىسىنىڭ قاينارى بولماۋعا ءتيىس، قايتا ادامزات وركەنيەتىنىڭ العا باسۋىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولۋى كەرەك.

  ءوزى جاراتقان كوركەمدىكتەن ءلاززات الۋدى ءبىلۋ، باسقالار جاراتقان كوركەمدىكتەن ءلاززات الۋدى ءبىلۋ، ءوز كوركەمدىگى مەن باسقالاردىڭ كوركەمدىگىن توعىستىرۋ كەرەك. جۇڭگو وركەنيەتتەر پارقىن وركەنيەتتەر جاراسىمدىلىعىنا، وركەنيەتتەر قاقتىعىسىن وركەنيەتتەردىڭ بىرگە جاساسۋىنا اينالدىرۋدى بار كۇشپەن دارىپتەۋدە.

  ءجۇز جىلدىق وزگەرىس الدىندا، جۇڭگونىڭ دۇنيە جۇزىمەن قارىم - قاتىناسى ءدال بۇگىنگىدەي كەڭ ءورىستى، ەتەنە بولعان ەمەس؛ جۇڭگونىڭ دۇنيە ءجۇزى بەيبىتشىلىگى مەن دامۋىنا كورسەتكەن ىقپالى ءدال بۇگىنگىدەي جان - جاقتى، تەرەڭ بولعان ەمەس.

  ”دۇنيە ءجۇزى تىڭ تاريحي باستامادا تۇر. كوپ جاقتىلىق جونىندەگى باتىل ۋادەمىزدى قايتا دارىپتەپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى تۋى استىندا اناعۇرلىم زور ىنتىماقتى جانە العا باسۋدى جۇزەگە اسىرايىق!“.

  ەرەكشە كەزدەگى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ءماجىلىسىنىڭ تاريحتا ايقىن جۇڭگو تاڭباسىن قالدىراتىندىعى داۋسىز. بەيبىت دامۋ، سەلبەسىپ بىرگە يگىلىكتەنۋ يدەياسى شۇعىلا شاشسا، ءسوز جوق، سوعىستىڭ، اپاتتىڭ، كەدەيلىكتىڭ، مەشەۋلىكتىڭ تۇنەگىن سىرىپ تاستاپ، ادامزاتتى اناعۇرلىم شۇلەن شۇعىلالى بولاشاققا قادام تاستاۋعا جەتەكتەيدى.